آشنایی با مزاج ها و طبایع چهارگانه به زبان ساده و روانپایه و اساس طب سنتی، بر اساس شناخت و آشنایی با مزاج ها و طبایع چهارگانه است که به بررسی علت بیماری ها و همچنین ویژگی های رفتاری و روحی انسان ها می پردازد.

بر اساس طب سنتی، اگر هر کس طبع خود را بشناسد و موافق طبع و مزاج خود عمل کند و غذاهای متناسب و سازگار با طبع خود را در طول عمر خود مصرف کند کمر با بیماری مواجه می شود، بیشتر افراد جامعه امروزی معمولا طبع افراد را به دو گروه سرد و گرم تقسیم می کنند، در حالی که طبع هر شخص ممکن است سرد، گرم، خشک، تر و یا ترکیبی از آنها باشد.

اعتقاد قدما بر این بوده است که جهان و نظام طبیعت، بر اساس چهار عنصر اصلی (آتش، هوا، آب و خاک) آفریده شده است. بقراط و همفکران او معتقد بودند که این عناصر از نقطه نظر خاصیتشان، به گرمی، سردی، تری و خشکی تقسیم می شود. آنها همچنین معتقد بودند که، در بدن انسان چهار مایع اصلی وجود دارد که عبارتند از: خون یا دم (گرم و تر)، بلغم (سرد و تر)، صفرا (گرم و خشک) و سودا (سرد و خشک) که نسبت و ترکیب این اخلاط در بدن هر شخصی، طبع و مزاج آن شخص را (گرم، سرد، تر و خشک)مشخص می کند.

علاوه بر آنچه که گفته شد، آنها همچنین معتقد بودند که، هر کدام از طبایع چهارگانه نماینده و مثل یکی از فصول و عناصر چهارگانه است.

1- خون یا دم که گرم و تر است، مثل فصل بهار و هوا می باشد که گرم و تر هستند.

2- صفرا که گرم و خشک است، مثل فصل تابستان و آتش می باشد که گرم و خشک هستند.

3- سودا که سرد و خشک است، مثل فصل پییز و خاک می باشد که سرد و خشک هستند.

4- بلغم که سرد و تر است، مثل فصل زمستان و آب می باشد که سرد و تر هستند.

مزاج ها

آشنایی با مزاج ها و طبایع چهارگانه برای آگاهی از وضعیت سلامت جسمی و روحی افراد بسیار مهم است. مزاج افراد معمولا ترکیبی از دو مزاج است که از ترکیب و واکنش خاصیت چهار عنصر اصلی(گرمی، سردی، تری و خشکی)، 9 مزاج کلی به وجود می آید که عبارتند از: مزاج معتدل، مزاج سرد، مزاج گرم، مزاج تر، مزاج خشک، مزاج گرم و خشک، مزاج گرم و تر، مزاج سرد و خشک و مزاج سرد و تر.

افراد دارای طبایع متفاوت و متضاد (نامعتدل) و خصوصیات آنها

اگر مقدار ترکیب عناصر متضاد مساوی باشد، مزاج آن شخص معتدل خواهد بود ولی اگر مساوی نباشد، مزاج آن شخص نامعتدل است مزاج های نامعتدل عبارتند از: گرم و خشک (صفراوی)، گرم و تر (دموی)، سرد و تر (بلغمی) و سرد و خشک (سوداوی).

خصوصیات افراد دارای طبع گرم و خشک (صفراوی):

1- لاغرند.

2- پوستشان گرم و خشک است.

3- موی سرشان ضخیم و تیره رنگ است.

4- رنگ چهره و سفیدی چشمشان به زردی می زند.

5- گرمایی هستند و تحمل فصل تابستان را ندارند و لذا بهترین فصل برایشان، زمستان است.

6- خواب کافی ندارند.

7- دهانی خشک دارند و زود تشنه می شوند.

8- علاقه زیادی به خوردن ترشی، لواشک، سرکه، خیار و کاهو دارند.

9- زود عصبانی شده و زود هم آرام می شوند.

10- باهوش و پرحرف و پر جنب و جوش و پر انرژی هستند.

خصوصیات افراد دارای طبع گرم و تر (دموی):

1- اندام درشتی دارند.

2- دارای موهای پرپشت و پوستی سرخ و سفید هستند.

3- خواب کافی دارند و تحمل بیخوابی برایشان راحت است.

4- تحمل سرما برایشان راحت تر از تحمل گرما است.

5- همه نوع غذا را می خورند و اشتهای خوبی دارند. (خصوصا شیزینی و ترشی)

6- کم پیش می آید که تشنه شوند. (هرچند که دهانشان کم رطوبت است)

7- جسور و شجاع و رهبر گروه هستند.

8- با اینکه معمولا انسان های آرامی هستند، ولی موقعی که عصبانی شوند مکن است رفتارهای مخاطره آمیزی از خود بروز دهند.

9- خونگرم و خوش مشرب بوده و روابط عمومی خوبی دارند.

10- به شعر و موسیقی و هنر علاقه دارند.

خصوصیات افراد دارای طبع سرد و تر (بلغمی):

1- چاق و پر چربی هستند.

2- موهای کم پشت و نازک و روشن دارند.

3- پوستشان نرم و مرطوب و سفید است.

4- دهان مرطوبی دارند و لذا تشنه نمی شوند.

5- زیاد می خوابند.

6- اشتها و خوراکشان زیاد است و لی معده شان ضعیف و نفاخ بوده و گاهی به یبوست دچار می شوند.

7- به غذاهای شیرین و شور و ادویه جات بیشتر تمایل دارند.

8- کم انرژی و کند هستند و از فعالیت بدنی زیاد و سریع گریزانند.

9- معمولا صبور و آرامند و کمتر عصبانی می شوند.

خصوصیات افراد دارای طبع سرد و خشک (سوداوی):

1- لاغر هستند.

2- کم خواب هستند.

3- بینی خشکی دارند.

4- پوستی خشک، بدون رطوبت و تیره دارند.

5- موی سرشان خشک و ضخیم یا مجعد و سیاه مات بوده و معمولا کم مو هستند.

6- به شیرینی ها و گرمی ها بیشتر تمایل دارند، تا به سردی ها.

7- هوای گرم را راحت تر تحمل می کنند و بهترین فصل برایشان بهار است.

8- با اینکه اشتهایشان زیاد است، ولی کم خوراکند و دستگاه هاضمه ضعیفی دارند و دارای نفخ معده فراوان و یبوست هستند.

9- دقیق، منظم، دور اندیش و محاسبه گر هستند. بسیاری از دانشمندان و فلاسفه در این گروه قرار دارند.

 

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here